Muziek verbindt eeuwen, en mensen

Miriam van Praagh over oude klanken in een nieuw jasje, een bijzonder orgel en het Oude Muziek Concert op zaterdag 25 april.

Al in mijn eerste werkweek nodigden Miriam en haar man Peter Kluit mij uit voor een maaltijd bij hen thuis. Zij zijn al 27 jaar vriend van onze gemeente en Miriam organiseert samen met onze vaste organist Michael Bennett de concerten in onze kerk. Tussen de gerechten door werd al snel duidelijk: hier spreekt iemand met een grote passie voor kunst en muziek. Met het concert van zaterdag 25 april in het vooruitzicht -een avond met oude muziek voor orgel en viola da gamba- was dit het perfecte moment om Miriam uitgebreid te spreken over haar passie voor muziek.

Hoe ben je bij onze kerk terechtgekomen?

“Toen wij in 1998 terugkwamen uit Frankrijk, wisten we al dat er in Haarlem een Remonstrantse gemeente was. We zijn gaan kijken, en bleven. Er was een kinderkring voor onze kinderen, maar wat ons ook meteen raakte, was het orgel. En de organist. Peter ging al snel in de orgelcommissie. Muziek was van het begin af aan de rode draad. En we hadden ook meteen een goede klik met predikant Sabine de Croo, die warmte maakte dat we ons er al snel thuis voelden”

Muziek speelt in jouw leven dus een grote rol. Wat raakt jou persoonlijk in de oude muziek?

“Bach is mijn grote liefde. Als ik naar hem luister -bijvoorbeeld de Franse en de Engelse suites, de Goldberg Variaties- heb ik het gevoel dat de dingen op een rijtje komen, dan ervaar ik hoe ik het goede kan doen. Muziek maakt dat je blij wordt, of als je verdrietig bent kun je huilen. Je emoties krijgen een plek, je wordt één geheel.

“De 17e-eeuwse muziek heb ik pas later leren kennen, toen ik er les over gaf. En dat heeft me verrast. Marin Marais, Louis Couperin, er zit zoveel schoonheid in die muziek. Het is anders dan de klassieke muziek die de meeste mensen kennen, maar het raakt even diep.”

En dan onze vaste organist Michael. Wat maakt hem zo bijzonder?

“Michael speelt prachtig en kan improviseren in de stijl van een bepaalde periode of componist. Zo overtuigend dat je denkt: wat heeft hij mooi Bach gespeeld, maar welk stuk was het? En dan blijkt het een improvisatie op Bach.”

“Wat me ook boeit, is zijn kennis. Hij weet veel over orgels en componisten, waar ze werkten, voor wie ze schreven. Dit inspireert hem en dat enthousiasme werkt aanstekelijk. Ik had hem horen spelen -ook op Youtube- toen hij solliciteerde en dacht: dit is top!”

“Ik zag onlangs een filmpje van hem uit Amerika, van toen hij pas veertien was. Een presentatrice die zegt: hij is nog maar veertien, hij is zo geweldig. Een wonderkind!”

Er is ook een mooie verbinding met het geloofsleven van de gemeente, begreep ik.

“Ja, dat was een rake opmerking van Ruud: We hadden het erover hoe Michael met oude muziek omgaat als bronnen, met groot respect voor de geschiedenis, maar ook met de wil om het nú tot leven te brengen. En toen zei Ruud: “dat doen wij ook met de Bijbelverhalen.” Als Remonstranten koesteren we oude bronnen, geven ze een nieuwe plek en zo krijgen ze in onze tijd een nieuwe betekenis.”

Op het concert op 25 april bespeelt Adriana Mendez een bijzonder instrument: de viola da gamba. Voor mensen zoals ik die dat niet kennen, wat is dat eigenlijk?

“De viola da gamba is de voorloper van de cello. Hij klinkt anders, zachter, intimiemer, en je houdt hem anders vast: tussen de knieën, terwijl je een cello op een pin op de grond zet. Het is een instrument dat thuishoort in kleine, intieme ruimtes: aan het hof, in een salon.”

“Dat maakt de combinatie met ons grote orgel zo spannend. Ik verwacht dat Michael heel fijn en ingetogen zal spelen, niet met alle registers open. Er is trouwens een prachtige film over Marin Marais: Tous les matins du monde, over Marais en zijn leermeester.”

Voor wie is dit concert eigenlijk bedoeld?

“Kenners zullen het heel erg waarderen. Mensen die naar het Festival voor Oude Muziek in Utrecht gaan, en nu dit in hun eigen stad kunnen meemaken. Maar ook voor mensen die deze muziek nog niet kennen zal het een prachtige kennismaking zijn”

“En het mooie is: je hoeft vooraf niets te betalen. Je mag achteraf zelf bepalen hoeveel het je waard was. Dus mijn advies aan iedereen die twijfelt: gewoon komen. Het is maar een uurtje. Kijk of je het mooi vindt.”

Wat hoop je dat mensen voelen als ze weer naar buiten lopen?

“Blij. Rustig. En enthousiast. Enthousiast over de muziek, over de uitvoerders, over de zaal. Wij hebben een zeer goede akoestiek en een prachtig klinkend Bätz-Witte-orgel uit 1901. En als iemand het dit keer toch niks vindt, dan is er op 30 mei alweer een nieuw en compleet ander concert!”

Oude Muziek Concert, zaterdag 25 april, 16:00 – 17:00 uur. Toegang vrij, naar eigen bijdrage. Remonstrantse kerk Haarlem.