29 oktober 2026

Wie ben je, als je je ‘ik’ even niet zo stevig vasthoudt?

Geschreven door merel
Loslaten en hervinden

De meeste mensen zijn sterk gehecht aan hun ‘ik’. Dat is wel het laatste wat ze kwijt willen raken in het leven! De Dominicaan Meister Eckhart (1260-1328) onderzocht bij zichzelf en anderen wat er gebeurt als je dit ‘ik’ leert loslaten; als het niet meer dominant boven alles en iedereen uit trommelt, maar eerder als een klankbord of zangbodem gaat werken voor het leven zelf? Zijn conclusie: je gaat dan niet ten onder als mens, verre van dat, juist van binnenuit groeit zo de kracht om een rijk en vruchtbaar leven te leiden. Een geboorte in de ziel noemde hij het, die voortkomt uit een bron, dieper dan ‘ik’. 

Een jonge ziel

Daaruit komt veerkracht, daaruit komt vrijheid, daaruit komt ook aandacht voor de dialoog met al wat leeft. Rijk is trouwens ook de taal die Eckhart spreekt in zijn werken. De woorden die hij kiest, de beelden waarmee hij spreekt duiden op wat je – heel modern – een ‘embodied mind’ zou kunnen noemen. Iemand die lichaam, ziel en geest in zichzelf en bij anderen tot een vruchtbare dialoog weet te brengen. In zijn tijd – hij leefde in de late middeleeuwen – sprak hij in de kerk de Duitse volkstaal en liet zich onder meer inspireren door de geloofservaringen van vrouwen. Dat was bijzonder en we zullen eraan proeven!
Tot slot: wat gebeurt er met God als ook deze zijn ‘ik’ verliest? Een voorproefje: Eckhart wil God graag loslaten (uit liefde voor… God!). Voelt nu je ziel na lezing en muziek zich jonger dan daarvoor, dan zit je vast op een goed spoor.

Een meditatieve luisterervaring

Met vele citaten, geprojecteerd op een scherm, meditatieve momenten en sprankelende muziek op piano en saxofoon, wordt het mystieke gedachtegoed van Meister Eckhart tot leven gebracht. Deze muzikaal omlijste lezing werd eerder gehouden in Kortenhoef als Nesciolezing, in de Kloostertuin in Rotterdam, het huis van Dominicus in Utrecht, bij de Dominicanen Zwolle en de Remonstranten in Bennekom en Alkmaar.

Op 7 november komt deze bijzondere muzikale lezing naar Haarlem. De lezing start om 15.30. Kaarten (12,50) zijn te bestellen via deze link.


Roel Vredenbregt (foto rechts) is godsdienstfilosoof en werkt als geestelijk verzorger in Altrecht GGZ. Gefascineerd door de 13e -eeuwse denker en mysticus Meister Eckhart, dook hij diep in diens wijsheid en de ermee verbonden ‘negatieve theologie’. Hij integreert zijn activiteit als mindfulness trainer in werk en dagelijkse leven, voortbouwend op eigen meditatie ervaring. Daarbij kan hier en daar een woord, een stukje zin van Meister Eckhart zomaar opklinken en even fonkelen als wijsheid uit de stilte. Oude woorden, maar als je ze te luisteren legt, vaak actueler dan de koppen van de krant.

Hans Boetje, saxofoon en Hans Ferwerda, piano leerden elkaar kennen in de zomer van 2017 op een paradijselijke plek aan de voet van de Mont Ventoux in de Provence. Ze hoorden elkaar musiceren. De ene Hans, van de klassieke soort, speelde Bach en probeerde al jaren tango te dansen. De andere Hans, gepassioneerd saxofonist en meer van de jazz, wilde de tango spélen en zocht een pianist voor een stuk uit Piazzolla’s Histoire du Tango. Thuisgekomen in Nederland groeide een diepe muzikale vriendschap
die in 2021 uitmondde in een CD album met muziek van Piazzolla en Bach. Ze bespelen beiden al meer dan 50 jaar hun instrument en koesteren hun status van amateur, ze hebben lief.

Gerelateerd