Sabine: “Het doel van het enneagram is jezelf leren kennen.”
Geschreven door merel
In oktober gaat de studiegroep Enneagram van start. Met elkaar bestuderen we het enneagram en tijdens de bijeenkomsten delen we onze inzichten. Sabine du Croo, die samen met Annemarie Baud en Agnès Besier de studiegroep organiseert, vertelt over het enneagram en wat zij ervan leerde.
Wat is het enneagram?
Het enneagram is een typologieleer die ervanuit gaat dat er negen typen mensen zijn. Elke type heeft een bepaalde bedrading. Daar hoort ook een grondovertuiging bij – bij het type 2, de ondersteuner, is dat bijvoorbeeld ‘ik ben er voor jou’. Elke type heeft iets wat die goed kan, maar dat kent ook een andere kant van de medaille. Het type 1 streeft naar perfectie, naar volmaaktheid. Dat betekent ook dat dit type betweterig kan zijn en heel star. Zo hebben alle types twee kanten.
Dat is het enneagram heel eenvoudig uitgelegd. Je bent een type, daar kom je niet van af. Dat hoeft ook niet: het doel van het enneagram is jezelf leren kennen. Als je jezelf beter leert kennen, en begrijpt welke valkuilen en vermijdingstechnieken bij jou horen, dan kun je jezelf ontwikkelen.
Wat heb je geleerd van het enneagram?
Ik ben een type 8, dat zijn natuurlijke leiders. Mijn valkuil is dominantie. Ik vind dat nuttig om te weten, dan kan ik daarop letten.
Het komt me ook van pas als ik anderen niet begrijp. Ik moest een tijdje met iemand samenwerken, maar dat ging niet. Ik voelde me door haar bedreigd. Toen ben ik gaan lezen in het enneagram en kwam ik tot de ontdekking dat zij een type 3 is. Een type waar ik geen enkele verbinding mee heb volgens het model. Maar door te gaan lezen over haar type, begreep ik haar beter. En ik realiseerde me dat het niks persoonlijks is, zij zit gewoon anders in elkaar dan ik.
Elk enneagramtype heeft ook twee vleugels. Voor een 8 is dat de 7, de levensgenieter, en de 9, de verbinder. Door te weten welke vleugels bij jouw type horen, weet je welke kanten van jezelf je kunt ontwikkelen.
Het enneagram neemt schaamte en schuldgevoel weg over wie je bent. Er is geen veroordeling. Je bent wie je bent. En vanuit dat nulpunt kun je je ontwikkelen. Het verklaart ook waarom mensen steeds in dezelfde situaties belanden, ook als je je voorneemt om het deze keer écht anders te doen. You can’t bend over backwards, leert het enneagram. Dit is nou eenmaal hoe je bent.
Hoe leerde je het zelf kennen?
Ik ken het al zo’n twintig jaar. Ik geloof dat mijn moeder ermee bezig was in haar werk als psycholoog. Toen heb ik alleen mijn eigen type gelezen. Al die tijd had ik toch ergens in mijn achterhoofd: daar kun je echt wat aan hebben. Maar pas de laatste tijd heb ik me er echt in verdiept.
Je kunt er cursussen in volgen, maar die zijn ontzettend duur. Terwijl het enneagram eigenlijk gaat om zelfstudie. Daarom vond ik dat het ook voor geïnteresseerden op een laagdrempelige manier beschikbaar moet zijn.
De vorm van het enneagram is geherintroduceerd door Gurdjieff, mysticus en filosoof in het begin van de twintigste eeuw. Daarna is het psychologisch verder ontwikkeld door Ichazo en zijn leerling Naranjo, psychiater. Richard Rohr, een jezuïet, leerde het van Naranjo en heeft het spiritueel verder uitgewerkt. Het enneagram bleek goed te werken in het klooster, om mensen die er op gesprek kwamen verder op weg te kunnen helpen. Ik ben nu eenmaal dominee, die christelijke oorsprong spreekt me aan. In het boek van Rohr worden ook bijbelse figuren gebruikt voor elk type. Dat is trouwens niet het boek wat we tijdens de studiegroep gebruiken. We willen het voor iedereen toegankelijk houden.
Wat hoop je van de studiegroep?
Het enneagram is bedoeld voor zelfontwikkeling, je leert jezelf erdoor kennen en hanteren.
Het is de bedoeling jezelf ook ter discussie te stellen in de groep. Als ik zeg: ‘ik ben een 8’, dan kunnen anderen daarop reageren. Je deelt over jezelf, over waar het werkelijk om gaat, dat vind ik een mooie manier van in gesprek gaan. Het blijft niet aan de oppervlakte.
Het is ook geen intellectuele oefening, waarbij we alleen maar bestuderen. Het vormt je: je leert niet alleen met je verstand, maar ook met je gevoel en je ervaring. En als je dat aangaat, kun je jezelf ontwikkelen. Het lijkt me heel leuk om te doen. Je gaat het gesprek op vijf avonden aan, maar je zult er nog langer aan te terugdenken.
